Na czas pandemii i skołatane nerwy proponujemy Państwu 7 historii podczas których spotkacie różnorodnych ludzi. „7 spotkań, 7 historii", to siedem opowieści, które nawiązują do dawnych rzemiosł. Filmy są kontynuacją rzemieślniczych historii, retrospekcją, ale jednocześnie relacją przeszłości z teraźniejszością. Ważne jest w nich zestawienie określonej dziedziny rzemiosła lub tradycyjnego zajęcia i jego współczesna recepcja przez kolejne pokolenie. (źródło: Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie). Zobaczcie, bo warto!

1) Byli rybacy nad Biebrzą w Jagłowie

"Jagłowo w województwie podlaskim to malownicza położona nad Biebrzą wieś o nie spotykanym nigdzie indziej układzie ruralistycznym. Zabudowania gospodarcze (stodoły, obory) położone są w pobliżu rzeki co tworzy wyjątkowy klimat tego miejsca, w którym mogłoby się wydawać – czas się zatrzymał. Jagłowo, jak wspominają jego starsi mieszkańcy było kiedyś gwarne, wtedy kiedy żyła rzeka, a wraz z nią ludzie, którzy zajmowali się tutaj rybołówstwem. Autor filmu: Grzegorz Szczepaniak Zdjęcia: Adam Lipiński Autorka projektu: Małgorzata Jaszczołt, PME"

 

2) O jaka ładna skóra! Garbarska przeszłość Adama Koryckiego

W Suchowoli żyje Pan Adam Korycki, który wystąpił w dwóch dokumentach, zrealizowanych przez PME „Kierat do kruszenia kory garbarskiej” oraz „Obróbka skóry” z roku 1989 i są to jedyne dokumenty z Suchowoli na temat garbarstwa. Garbarstwo jest dziedziną rzemiosła która nie doczekała licznych dokumentacji. Adam Korycki posiada zachowany warsztat garbarski wraz ze wszystkimi urządzeniami garbarskimi, które wystąpiły na archiwalnym filmie i które nadal są zdeponowane w dawnych pomieszczeniach jego byłego zakładu. Warsztat nie funkcjonuje od połowy lat 90.XX w., ale sprzęt jest nadal sprawny. Projekt ,,7 spotkań, 7 historii” Autor filmu: Grzegorz Szczepaniak Zdjęcia: Adam Lipiński Autorka projektu: Małgorzata Jaszczołt, PME

 

3) Dłubacka robota, czyli instrukcja złożenia fajki Jana Szwajnosa

Ciche, to podhalańska wieś w której przez ponad 20 lat fajki wykonywał Jan Szwajnos, przydomek Zając (uwieczniony na filmie „Wyrób fajek na Podhalu", real. K. Chojnacki, P. Szacki, 1982). Fajki cieszyły się popularnością jeszcze do lat 80.XX w., ale wtedy głównie jako towar krajowy i eksportowy sprzedawany w sklepach Cepelii. Jan Szwajnos zachował do dzisiaj cały warsztat fajkarski, a jego fajki są synonimem kunsztu tego rzemiosła.  Autor filmu: Grzegorz Szczepaniak Zdjęcia: Adam Lipiński Autorka projektu: Małgorzata Jaszczołt, PME

 

4) Rymarz z Rozedranki. Wszystkie wspomnienia o Stanisławie Bergielu.

Stara Rozedranka, wieś na Podlasiu, gdzie jeszcze do lat 80.XX funkcjonowały warsztaty zajmujące się obróbką skóry i szyjące uprząż końską oraz chomąta. Warsztat Stanisława Bergiela był już ostatnim w tej wsi. Dzisiaj zachowało się samo miejsce, gdzie był sytuowany oraz kilka jego elementów wyposażenia (stół, tabliczka zakładu).Autor filmu: Grzegorz Szczepaniak Zdjęcia: Adam Lipiński Autorka projektu: Małgorzata Jaszczołt, PME

 5) 10 na 10 dzwonków. O „Królu”, podhalańskim mistrzu dzwonków.

Czerwienne, to podhalańska wieś w gminie Czarny Dunajec. W Czerwiennem pracował do końca lat 80.XX Jan Stopka pseudonim „Król”, który był uważany za najlepszego na Podhalu wytwórcę dzwonków oraz sprzączek do pasków. Dzwonki wykonywał tradycyjnie klepiąc blachę na pniu, a mosiężne sprzączki odlewał w swoim warsztacie. Do dzisiaj istnieje w tym samym miejscu jego warsztat wraz z całym wyposażeniem, w którym przez część roku pracuje syn Pana Stopki i nadal jak ojciec klepie dzwonki, które cieszą się dużym powodzeniem wśród baców. Autor filmu: Grzegorz Szczepaniak Zdjęcia: Adam Lipiński Autorka projektu: Małgorzata Jaszczołt, PME

6) Tęskno mi za folowaniem. Czego brakuje Leopoldowi Szwajnosowi.

Wujek Leopolda Szwajnosa zbudował folusz w roku 1957 na końcu Dzianisza, gdzie miał swoje gospodarstwo. I tak później przejął on ten folusz po wujku i tak zajmował się folowaniem do końca lat 80.XX w. Młyn, gonciarnia i elektrownia wodna były przed foluszem, który postanowili postawić, ponieważ było zapotrzebowanie na sukno, (głównie na portki bukowe wyszywane). Najlepsze jak wspomina Leopold Szwajnos były lata 60 i 70, później jeszcze trochę w 80, a potem zaczęli już szyć z fabrycznego.  Autor filmu: Grzegorz Szczepaniak Zdjęcia: Adam Lipiński Autorka projektu: Małgorzata Jaszczołt, PME

7) Plotą wiersze Bracia Pałkowscy.

Rodzina Pałkowskich mieszka w Nowem od pokoleń i od pokoleń – jak mówi się w Nowem – zajmuje się tzw. „rybaczeniem”. Kiedyś dla pradziadka Jakuba, dziadka Leonarda i ojca Henryka (ur. 1929), rybołówstwo było zajęciem podstawowym – z tego żyli, by zapewnić byt rodzinie. Ich ojciec łowił jeszcze podobnie jak inni z rybackich rodzin: Dulnych i Lipeckich do końca lat 80. XX wieku.  Autor filmu: Grzegorz Szczepaniak Zdjęcia: Adam Lipiński Autorka projektu: Małgorzata Jaszczołt, PME